Kazaya karışan aracın plakası yabancıysa, tazminat sürecinin işleyişi Türk plakalı araçlardan farklılaşır. Talebin kime yöneltileceği, hangi kurumun devreye gireceği ve hangi belgelerin isteneceği Yeşil Kart sistemine göre şekillenir. Bu yazıda yabancı plakalı araçların kaza sorumluluğunun nasıl işlediğini, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na nasıl başvurulacağını ve sigortasız araçlarda izlenecek yolu anlatıyoruz. Turizm sezonunda özellikle sınır bölgelerinde ve büyük şehirlerde bu tür kazalarla daha sık karşılaşılır; sürecin doğru işletilmesi, tazminatın zamanında ve eksiksiz alınmasını doğrudan etkiler.
Yeşil Kart sistemi nedir?
Yeşil Kart, bir ülkede tescilli aracın başka bir ülkede karıştığı kazalarda o ülkenin trafik sigortası teminatına eşdeğer bir koruma sağlayan uluslararası bir sigorta sistemidir. Türkiye'de yollarda seyreden yabancı plakalı bir aracın geçerli bir Yeşil Kart poliçesi bulunması yasal bir zorunluluktur; bu poliçe olmadan araç Türkiye sınırları içinde trafiğe çıkamaz. Sistem, farklı ülkelerin sigorta kuruluşları arasındaki iş birliğine dayanır ve kazazedenin, aracın tescilli olduğu ülkeye gitmeden Türkiye'de tazminat talebini yürütebilmesini sağlar.
Sistem 1953 yılından bu yana uluslararası düzeyde işlemekte olup, üye ülkelerin sigorta büroları arasındaki karşılıklı tanıma esasına dayanır. Bir ülkenin Yeşil Kart sistemine üye olması, o ülkede tescilli araçların diğer üye ülkelerde de asgari bir sigorta teminatıyla seyredebilmesini sağlar. Türkiye bu sisteme üyedir ve sınırlarından giriş yapan araçlar, kendi ülkelerinden aldıkları Yeşil Kart poliçesiyle Türkiye'de de teminat altında seyreder.
Kazadan sonra hangi adımlar atılmalı?
- Kolluk kuvvetine haber verilmeli. Polis veya jandarma olay yerine çağrılarak resmî bir kaza tespit tutanağı düzenlenmelidir.
- Yabancı aracın Yeşil Kart bilgileri tutanağa işlenmeli. Kart numarası, geçerlilik tarihi, sigorta şirketinin kodu ve adı eksiksiz kaydedilmelidir. Bu bilgiler eksikse sonraki başvuru ciddi biçimde zorlaşır.
- Aracın plakası, ülkesi ve sürücü belgeleri fotoğraflanmalı. Yabancı sürücü olay yerinden ayrılabileceği için belgelerin anında kayıt altına alınması önemlidir.
- Hasar ve yaralanmaya ilişkin fotoğraflar ve tıbbi belgeler toplanmalı. Türk plakalı kazalarla aynı şekilde, dosyanın gücünü bu belgeler belirler.
- Tercüman ihtiyacı varsa iletişim güçlüğü tutanağa not düşülmeli. Sürücüyle dil engeli nedeniyle iletişim kurulamadıysa, bu durumun tutanağa kaydedilmesi ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları önler.
Başvuru nereye yapılır?
Yeşil Kart poliçesi bulunan yabancı plakalı bir aracın karıştığı kazada tazminat talebi, Türkiye'de bu sistemi yöneten Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na (TMTB) yöneltilir. TMTB, yabancı sigortacı adına Türkiye'deki hasar dosyalarını yönetir ve zarar gören taraf, yurt dışındaki sigorta şirketiyle doğrudan muhatap olmak zorunda kalmadan sürecini Türkiye üzerinden yürütebilir. Başvuru sırasında kaza tespit tutanağı, Yeşil Kart bilgileri, hasar ve varsa tedavi belgeleri sunulur.
TMTB'nin süreci Türk trafik sigortası şirketlerinin işleyişine benzer: dosya incelenir, kusur oranı değerlendirilir ve buna göre bir ödeme teklifi yapılır. Teklif yetersiz kalırsa veya yanıt alınamazsa, süreç Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru ya da dava yoluyla devam ettirilebilir; bu aşamaların Türk plakalı kazalardaki işleyişini tahkim başvurusu yazımızda ayrıntılı anlattık. Yabancı plakalı kazalarda da bu aşamalar aynı sırayla izlenir; farklılık yalnızca ilk başvurunun TMTB'ye yapılmasındadır.
Yabancı aracın Yeşil Kart'ı yoksa veya geçersizse ne olur?
Türkiye'de trafiğe çıkan her yabancı plakalı aracın geçerli bir Yeşil Kart poliçesi bulunması zorunludur; sınır kapılarında bu poliçe genellikle kontrol edilir. Ancak uygulamada geçersiz veya süresi dolmuş bir poliçeyle seyreden araçlarla da karşılaşılabilir. Böyle bir durumda, tıpkı sigortasız Türk plakalı araçların karıştığı kazalarda olduğu gibi, zarar gören taraf Güvence Hesabı'na başvurarak tazminatını talep edebilir. Güvence Hesabı, sigortasız veya tespit edilemeyen araçların yol açtığı zararları belirli koşullarda karşılayan bir güvenlik ağı işlevi görür.
Kazaya karışan yabancı plakalı aracın sürücüsü olay yerinden ayrılmış ve kimliği tespit edilememişse de benzer bir durum ortaya çıkar; bu hâlde de mağdur, Güvence Hesabı'na başvurarak zararının karşılanmasını talep edebilir. Bu tür dosyalarda kolluk tutanağı, tanık beyanları ve varsa kamera görüntüleri, aracın plakasının okunamadığı veya sürücünün tespit edilemediği durumlarda dahi olayın gerçekleştiğini ispatlamak açısından önem taşır.
Kusur tespiti nasıl işler?
Kusur oranının belirlenmesinde uygulanan yöntem Türk plakalı araçlardaki kazalarla aynıdır: kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları ve gerekiyorsa bilirkişi incelemesi birlikte değerlendirilir. Aracın plakasının yabancı olması, kusur değerlendirmesinin yöntemini değiştirmez; değişen yalnızca tazminatın hangi kurumdan talep edileceğidir. Kusur oranının nasıl belirlendiğini kusur oranı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Yabancı sürücünün Türkiye trafik kurallarına aşina olmaması, kusur değerlendirmesinde ayrıca bir hafifletici sebep sayılmaz; Türkiye sınırları içinde seyreden her sürücü, uyruğundan bağımsız olarak Türk trafik mevzuatına tabidir. Bu yüzden kusur analizinde uygulanan ölçütler, aracın plakasından bağımsız olarak aynı şekilde işletilir.
Süreç ne kadar sürer?
Yurt dışı sigortacıyla yürütülen yazışmalar ve dosya transferi nedeniyle TMTB üzerinden yürütülen başvurular, Türk plakalı kazalara göre biraz daha uzun sürebilir. Bu süreyi kısaltmanın en etkili yolu, kaza anında Yeşil Kart bilgilerinin ve tüm delillerin eksiksiz toplanmış olmasıdır; eksik bilgiyle yapılan başvurular dosyanın yurt dışına sorgu için gönderilmesine ve sürecin uzamasına yol açabilir.
Zamanaşımı nasıl işler?
Yabancı plakalı araç kazalarında zamanaşımı süresi, Türk plakalı kazalardaki genel kurallara paralel işler: kural olarak kaza tarihinden itibaren 2 yıllık süre uygulanır. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa (örneğin yaralamalı kaza), ceza zamanaşımı süresi devreye girer ve bu süre daha uzun olabilir. Başvurunun TMTB üzerinden yürütülüyor olması, zamanaşımı süresini durdurmaz; bu yüzden başvuruyu geciktirmemek önemlidir.
Hangi belgeler gerekir?
| Belge | Amaç |
|---|---|
| Kaza tespit tutanağı (Yeşil Kart bilgileri dahil) | Kusur dağılımını ve sigorta kimliğini gösterir |
| Yabancı aracın ruhsat ve sürücü belgesi fotoğrafları | Sürücü ve araç kimliğini doğrular |
| Hasar ve tedavi belgeleri | Zararın kapsamını ispatlar |
| Varsa TMTB başvuru dosya numarası | Sürecin takibini kolaylaştırır |
Rapor sizin için ne yapar?
Yabancı plakalı araç kazalarında dosyanın teknik gerekçesi, TMTB veya tahkim aşamasında sunulacak hesabın gücünü belirler. Bilirkişi raporu hizmetlerimiz kapsamında kusur ve hasar tespitini, Türk plakalı kazalardaki aynı titizlikle hazırlıyoruz.
Yeşil Kart bilgileri eksik veya belirsiz olsa dahi başvurmaktan çekinmeyin; dosyanızdaki mevcut delilleri değerlendirerek hangi ek belgenin nereden temin edilebileceğini birlikte netleştiririz.
Dosyanızdaki belgeleri yükleyip rapor talebi oluşturabilir, sürecin sizin için nasıl işlediğini iletişim sayfamızdan bize sorabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
- Yabancı plakalı araçla kazaya karıştım, kime başvurmalıyım?
- Aracın Yeşil Kart poliçesi varsa başvuru Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na (TMTB) yapılır; TMTB, yurt dışındaki sigortacı adına Türkiye'deki dosyayı yönetir.
- Yabancı aracın Yeşil Kart'ı yoksa tazminat alamaz mıyım?
- Alabilirsiniz. Yeşil Kart bulunmuyor veya geçersizse, Güvence Hesabı'na başvurarak zararınızı talep edebilirsiniz.
- Yabancı plakalı kazada kusur oranı nasıl belirlenir?
- Türk plakalı kazalarla aynı yöntemle: kaza tutanağı, fotoğraflar, tanık beyanları ve gerekiyorsa bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
- Kaza tutanağına Yeşil Kart bilgileri yazılmadıysa ne olur?
- Başvuru süreci ciddi ölçüde zorlaşabilir. Bu yüzden kaza anında kart numarası, geçerlilik tarihi ve sigortacı bilgilerinin eksiksiz kaydedilmesi önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır; kendi durumunuz için bize ulaşarak değerlendirme isteyebilirsiniz.
