Güvence Hesabı Nedir? Nasıl Başvurulur?

Kazaya karışan aracın sigortası yoksa, sürücü kaçmışsa ya da araç çalıntıysa, "bu zararı kimden alacağım?" sorusu mağduru çıkmaza sokabilir. Normal şartlarda başvurulacak muhatap kusurlu tarafın trafik sigortasıyken, bu durumlarda ortada başvurulacak bir sigorta şirketi bulunmaz. İşte tam bu durumlar için kurulmuş bir mekanizma var: Güvence Hesabı. Bu yazıda Güvence Hesabı'nın hangi hâllerde devreye girdiğini, neyi karşıladığını ve başvurunun nasıl yapıldığını anlatıyoruz.

Güvence Hesabı nedir?

Bu kurum, trafik sigortası sisteminin bir parçası gibi işlese de doğrudan bir sigorta şirketi değildir; sektördeki tüm sigorta şirketlerinin katkılarıyla oluşturulan ortak bir havuzdan finanse edilir. Bu sayede, hiçbir sigorta ilişkisi bulunmayan bir kazada bile mağdur, tamamen çaresiz kalmadan başvurabileceği resmî bir muhatap bulur.

Güvence Hesabı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile kurulmuş, kâr amacı gütmeyen bir kurumdur. Amacı, normal şartlarda trafik sigortasından karşılanacak zararın, sigorta ilişkisinin kurulamadığı ya da sigortacının ödeme yapamadığı istisnai durumlarda mağdursuz kalmamasını sağlamaktır. Yani trafik sigortası sisteminin "son çare" güvencesi gibi çalışır ve piyasadaki tüm sigorta şirketlerinin katkılarıyla finanse edilir.

Hangi durumlarda başvurulur?

Mağdur olarak sıklıkla bu dört durumu tek tek ayırt etmekte zorlanabilirsiniz; ancak hangisi olduğunu net biçimde tespit etmek, başvurunuzun hangi belgelerle destekleneceğini de belirler. Örneğin faili meçhul bir kazada soruşturma dosyasının akıbeti önemliyken, sigorta şirketinin iflası durumunda esas belge, şirketin ruhsatının iptaline ilişkin resmî duyurudur.

Güvence Hesabı'na başvuru, aşağıdaki hâllerin varlığında mümkündür:

• Sigortasız araç kazası. Kazaya sebep olan aracın hiç trafik sigortası poliçesi yok ya da poliçesi geçersiz.
• Faili meçhul (çarpıp kaçan) kaza. Kazaya sebep olan araç veya sürücü tespit edilemiyor.
• Çalıntı veya gasp edilmiş araç kazası. Aracın sahibi ile kazayı yapan sürücü farklı ve araç hukuka aykırı şekilde ele geçirilmiş.
• Sigorta şirketinin iflası veya ruhsatının iptali. Poliçe geçerli olsa da sigorta şirketi ödeme yapamayacak durumda.

Bu dört durumun ortak noktası, mağdurun normal yoldan (kusurlu tarafın trafik sigortasına başvurarak) tazminat alma imkânının fiilen ortadan kalkmış olmasıdır. Güvence Hesabı, bu boşluğu doldurarak mağdurun tamamen çaresiz kalmasını önler.

Neyi karşılar, neyi karşılamaz?

Güvence Hesabı kural olarak yalnızca bedensel zararları — yaralanma ve ölüm hâllerini — karşılar. Sakatlanma durumunda maluliyet tazminatı, ölüm hâlinde ise destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilir. Araç hasarı gibi salt maddi zararlar genel kural olarak kapsam dışıdır; bunun istisnası, sigorta şirketinin iflası hâlidir — bu durumda maddi zararlar da Güvence Hesabı'ndan talep edilebilir.

Sadece araç hasarım varsa hiçbir hak talep edemez miyim?

Sigortasız veya faili meçhul bir kazada yalnızca araç hasarınız varsa (bedensel bir zarar yoksa), Güvence Hesabı'ndan talepte bulunma imkânınız genel kural olarak sınırlıdır. Bu durumda kusurlu sürücü tespit edilebiliyorsa doğrudan kendisine karşı dava açmak, sürücü tespit edilemiyorsa ise başka bir çözüm yolu değerlendirmek gerekir. Bu ayrım, mağdurların en çok yanılgıya düştüğü noktalardan biridir; bu yüzden başvuru öncesinde dosyanızda hem araç hasarı hem yaralanma olup olmadığını netleştirmeniz önemlidir.

Faili meçhul kazada polis raporu yeterli mi?

Faili meçhul kazalarda kolluk kuvvetlerince düzenlenen olay tutanağı ve varsa soruşturma dosyası, başvurunun temel dayanağını oluşturur. Ancak bu tek başına yeterli olmayabilir; tedavi belgeleri, tanık ifadeleri ve varsa kamera kayıtları gibi ek deliller de dosyayı güçlendirir. Soruşturma henüz sonuçlanmamışsa, başvurunuzu soruşturma dosya numarasını belirterek yapabilir ve süreç ilerledikçe ek belge sunabilirsiniz.

Başvuru nasıl yapılır?

1. Kaza tespit tutanağı ve varsa soruşturma dosyasını edinin. Sigortasızlığın veya sürücünün tespit edilemediğinin ispatı için gereklidir.
2. Yazılı başvuru yapın. Dava açmadan önce Güvence Hesabı'na yazılı başvuru yapılması yasal bir zorunluluktur; bu adım atlanamaz.
3. Belgelerinizi eksiksiz sunun. Kimlik, kaza tutanağı, tedavi/rapor belgeleri, ölüm hâlinde veraset ilamı gibi hak sahipliğini gösteren belgeler istenir.
4. Yanıt beklenmezse veya olumsuz gelirse Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvuru yolu açılır.

Başvurunuzu resmî olarak Güvence Hesabı'nın internet sitesi üzerinden yapabilirsiniz; sitede hasar başvurusu bölümü ve belge listeleri yer alır. Başvuru formunu doldururken talep ettiğiniz tutarı ve bu tutarın hangi hesaba dayandığını (maluliyet oranı, gelir kaybı vb.) açık biçimde belirtmeniz, dosyanızın daha hızlı değerlendirilmesini sağlar.

Başvurumu kendim mi yapmalıyım, avukat mı gerekli?

Başvuruyu kendiniz de yapabilirsiniz; ancak dosyanızda maluliyet oranı veya destekten yoksun kalma tazminatı gibi teknik hesaplar varsa, başvuru öncesinde bu hesabın bağımsız bir uzman tarafından yapılmış olması, Güvence Hesabı'nın talebinizi değerlendirme sürecini hızlandırır ve olası bir ret riskini azaltır.

Başvuru süresi ve zamanaşımı

Güvence Hesabı'na başvuru, diğer sigorta taleplerine benzer şekilde belirli bir zamanaşımı süresine tabidir; kural olarak kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde harekete geçmeniz gerekir. Faili meçhul kazalarda sürücünün sonradan tespit edilmesi hâlinde bu sürenin başlangıcı farklı değerlendirilebilir; dosyanıza özgü süre hesabı için erken danışmanlık almanız önerilir.

Güvence Hesabı ile Sigorta Tahkim Komisyonu farklı mı?

Bu iki kurumu birbirine karıştırmamak gerekir. Güvence Hesabı, poliçesiz veya faili meçhul kazalarda başvurulacak bir tazminat kaynağıdır; Sigorta Tahkim Komisyonu ise mevcut bir sigorta ilişkisinden doğan uyuşmazlıkları çözen bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. Güvence Hesabı'nın verdiği yanıtı yetersiz bulursanız, dosyanızı Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da doğrudan mahkemeye taşıyabilirsiniz; bu iki yol birbirinin alternatifi değil, sırasıyla işleyen aşamalardır.

Başvuru reddedilirse ne olur?

Kazaya sebep olan kişinin kimliğinin belirlenememesi ya da aracın gerçekten sigortasız olduğunun ispatlanamaması, başvurunun reddine yol açabilir. Ayrıca eksik belgeyle yapılan başvurular tamamlama süresi tanınarak beklemeye alınır. Ret veya yetersiz yanıt hâlinde, mağdur olarak Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru ya da doğrudan dava açma yolu her zaman açık kalır; ret gerekçesini iyi anlamak, bir sonraki adımı hangi delillerle güçlendireceğinizi belirler.

Dosyanızı nasıl güçlendirirsiniz?

Güvence Hesabı başvurusunda talep ettiğiniz maluliyet veya destekten yoksun kalma tazminatı tutarının gerekçeli bir hesaba dayanması, başvurunun ciddiyetle değerlendirilmesini kolaylaştırır. Bilirkişi rapor hizmetlerimiz kapsamında bu hesabı, Güvence Hesabı'na veya sonrasında tahkim/dava sürecine sunulabilecek formatta hazırlıyoruz.

Kaza belgelerinizi yükleyerek rapor talebi oluşturabilir, tazminat hesabınızı netleştirebilirsiniz. Güvence Hesabı'na başvurmadan önce dosyanızın gerçekten kapsama girip girmediğini (sigortasızlık ya da faili meçhul olma durumunun somut biçimde ispatlanabilir olup olmadığını) değerlendirmek, başvurunun reddedilme riskini baştan azaltır.